Trong không gian nhà dài Êđê, Jhưng Pô Sang (ghế chủ nhà) không chỉ là một chỗ ngồi, mà là biểu tượng của quyền lực, uy tín và đời sống tâm linh của gia đình mẫu hệ. Khác với ghế Kpan dành cho nghệ nhân đánh chiêng, Jhưng Pô Sang là chiếc ghế riêng của người chủ nhà – thường là người phụ nữ giữ vai trò trung tâm trong gia đình.

Ghế được đẽo từ một thân gỗ nguyên khối, với chiều dài khoảng 1,8 đến 2 mét, cao gần 1 mét. Hình dáng ghế chắc khỏe, phần chân được tạo hình cong cách điệu như con voi đang quỳ – một hình ảnh gợi sự vững chãi và sức mạnh. Cấu trúc liền khối giữa chân và mặt ghế thể hiện kỹ thuật chế tác tinh xảo của người Êđê trong nghề mộc truyền thống.

Trong đời sống văn hóa, Jhưng Pô Sang được xem là một vật thiêng. Người Êđê tin rằng ghế có linh hồn, là nơi thần linh ngự trị để phù hộ cho gia đình. Vì vậy, hàng năm gia chủ phải tổ chức các nghi lễ cúng, dâng lễ vật như bò, heo, gà… để cầu sức khỏe, sự bình an và no đủ.

Vị trí của ghế thường đặt trong gian khách – không gian trang trọng nhất của nhà dài, nơi diễn ra các nghi lễ và tiếp đón cộng đồng. Tại đây, ghế chủ nhà cùng với Kpan, cồng chiêng và trống tạo nên một hệ thống biểu tượng hoàn chỉnh, phản ánh rõ cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và vị thế của gia đình trong buôn làng.

Jhưng Pô Sang vì thế không chỉ là một vật dụng, mà là nơi hội tụ của quyền lực, niềm tin và bản sắc văn hóa Êđê.

————————————————-

In the Êđê longhouse, the household head seat (Jhưng Pô Sang) is more than a piece of furniture—it is a symbol of authority, prestige, and spiritual life within a matrilineal family. Unlike the kpan bench used by gong performers, this seat is reserved for the household head, typically a woman who holds a central role in the family structure.

Carved from a single block of wood, the seat measures approximately 1.8 to 2 meters in length and up to 1 meter in height. Its form is solid and imposing, with legs shaped in a stylized curve resembling a kneeling elephant—an image associated with strength and stability. The seamless integration of seat and base reflects the craftsmanship of Êđê woodworking traditions.

Culturally, the Jhưng Pô Sang is regarded as a sacred object. It is believed to possess a soul and to serve as a place where protective spirits reside. As a result, the household head performs annual rituals, offering livestock such as cattle, pigs, or chickens to ensure health, prosperity, and well-being for the family.

The seat is typically placed in the guest area—the most prestigious space in the longhouse—where rituals and communal interactions take place. Together with the kpan bench, gong sets, and drum, it forms a symbolic system that reflects social organization, spiritual beliefs, and the family’s status within the community.

Thus, the Jhưng Pô Sang is not merely a seat, but a focal point of authority, belief, and cultural identity in Êđê life.