Trong ngôi nhà dài Êđê, không gian nội thất được chia thành hai phần rõ rệt: gar và ôk. Phần gar là gian khách, chiếm khoảng một phần ba diện tích ngôi nhà, nơi bày biện những tài sản quý như cồng chiêng, trống h’gơr, ghế kpan, ghế chủ nhà (jhưng) và bếp khách. Đây là nơi tiếp đón khách, nơi gia chủ mời nước, rang, giã và pha cà phê. Bếp ở gian này không có giàn treo và không dùng để nấu nướng cho sinh hoạt thường ngày.

Phần ôk là không gian sinh hoạt chính của đại gia đình mẫu hệ, được chia thành nhiều ô nhỏ cho từng gia đình. Mỗi gia đình có bếp riêng, gắn với đời sống thường nhật. Trong một nhà dài, nhiều gia đình cùng chung sống, cùng canh tác và chia sẻ thành quả, phản ánh rõ nét tính cộng đồng trong tổ chức xã hội Êđê.

Ở cuối nhà là bếp lửa chung – bếp quan trọng nhất, thường thuộc gian của người phụ nữ chủ nhà. Đây là nơi nấu nướng cho toàn bộ đại gia đình, đồng thời là không gian tích trữ và bảo quản thực phẩm. Trên bếp có giàn treo để hun khói quả bầu, sấy khô cá, hoặc treo các loại hạt giống như bắp, mướp. Khói bếp không chỉ giúp bảo quản mà còn tạo nên mùi đặc trưng của không gian sống.

Bếp lửa trong nhà dài Êđê vì thế không chỉ là nơi nấu ăn, mà còn phản ánh cách tổ chức không gian, cấu trúc gia đình mẫu hệ và mối quan hệ gắn bó giữa các thành viên trong cộng đồng.

————————————————

In the Êđê longhouse, interior space is clearly divided into two main sections: gar and ôk. The gar is the guest area, occupying about one-third of the house. It is where valuable objects such as gongs, the h’gơr drum, the kpan bench, and the host’s seat (jhưng) are displayed, along with a guest hearth. This hearth is used for welcoming guests, preparing drinks, and roasting or grinding coffee, but it does not include an overhead rack and is not used for daily cooking.

The ôk section serves as the main living space of the extended matrilineal family. It is divided into compartments, each belonging to a smaller household unit, with its own hearth for daily use. Multiple families live together in one longhouse, sharing agricultural work and resources, reflecting a strong sense of communal life.At the end of the house is the main communal hearth, typically associated with the household of the senior woman. This is the central cooking space for the entire extended family. Above it is a wooden rack used for smoking and preserving food such as gourds and fish, as well as drying seeds like maize or gourds. The smoke not only preserves food but also shapes the distinctive atmosphere of the living space.

Thus, the hearth in an Êđê longhouse is more than a place for cooking—it embodies spatial organization, matrilineal family structure, and the interconnected life of the community.